Hủy hợp đồng công chứng mua bán nhà đất: Có được không, thủ tục và rủi ro cần biết

Khi mua nhà, nhiều người nghĩ rằng chỉ cần chưa sang tên sổ thì vẫn có thể “dừng lại” nếu thấy bất ổn. Nhưng trên thực tế, sau khi hai bên đã ký hợp đồng mua bán nhà đất tại văn phòng công chứng, câu chuyện không còn đơn giản như lúc mới đặt cọc.

Có người muốn hủy vì bên bán chậm bàn giao nhà. Có người phát hiện nhà đang có tranh chấp, vướng quy hoạch, sai hiện trạng hoặc ngân hàng không giải ngân như dự kiến. Cũng có trường hợp hai bên đổi ý vì lý do cá nhân và muốn trả lại tiền, trả lại nhà cho nhau.

Vậy hủy hợp đồng công chứng mua bán nhà đất có được không? Câu trả lời là có thể, nhưng không phải muốn hủy là hủy được. Việc hủy, chấm dứt hoặc yêu cầu tuyên vô hiệu hợp đồng đã công chứng cần có căn cứ, có sự tham gia của các bên hoặc phải được cơ quan có thẩm quyền giải quyết trong trường hợp phát sinh tranh chấp.

Hợp đồng công chứng mua bán nhà đất có hiệu lực khi nào?

Với giao dịch mua bán nhà ở, Luật Nhà ở 2023 quy định hợp đồng mua bán, thuê mua, tặng cho, đổi, góp vốn, thế chấp nhà ở phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ một số trường hợp luật cho phép; thời điểm có hiệu lực của các giao dịch phải công chứng/chứng thực là thời điểm hoàn thành việc công chứng hoặc chứng thực.

Với quyền sử dụng đất, khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024 cũng quy định hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ một số trường hợp đặc thù.

Nói dễ hiểu: sau khi hợp đồng đã được công chứng đúng quy định, người mua không nên nghĩ rằng “chưa sang tên sổ thì hợp đồng chưa có giá trị”. Sang tên là bước đăng ký biến động để Nhà nước ghi nhận thay đổi chủ sử dụng, chủ sở hữu trên Giấy chứng nhận. Còn hợp đồng công chứng đã là căn cứ pháp lý quan trọng ràng buộc quyền và nghĩa vụ giữa hai bên.

Đây là lý do người mua cần đọc kỹ hợp đồng trước khi ký, nhất là các nội dung về:

• Thời hạn thanh toán.

• Thời điểm bàn giao nhà, đất.

• Trách nhiệm nộp thuế, phí.

• Điều kiện hủy hợp đồng.

• Phạt vi phạm và bồi thường thiệt hại.

• Cách xử lý nếu ngân hàng không giải ngân.

• Tình trạng pháp lý, quy hoạch, thế chấp, tranh chấp.

Một chữ ký tại văn phòng công chứng có thể kéo theo rất nhiều nghĩa vụ sau đó. Vì vậy, việc “ký trước rồi tính sau” là một sai lầm khá rủi ro.

Có được hủy hợp đồng đã công chứng không?

Có, nhưng cần phân biệt rõ ba nhóm tình huống: hủy/chấm dứt theo thỏa thuận, một bên yêu cầu hủy hoặc đơn phương chấm dứt vì bên kia vi phạm, và trường hợp hợp đồng bị tuyên vô hiệu.

Luật Công chứng 2024 có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Theo Điều 6, văn bản công chứng có hiệu lực từ thời điểm công chứng viên ký và tổ chức hành nghề công chứng đóng dấu; Điều 53 quy định việc công chứng văn bản sửa đổi, bổ sung, thỏa thuận chấm dứt hợp đồng đã công chứng chỉ được thực hiện khi có sự thỏa thuận hoặc cam kết bằng văn bản của tất cả những người đã ký hợp đồng đó, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Hủy hoặc chấm dứt bằng thỏa thuận của hai bên

Đây thường là cách “êm” nhất nếu cả bên mua và bên bán đều đồng ý dừng giao dịch.

Ví dụ: bên mua không vay được ngân hàng, bên bán cũng đồng ý nhận lại nhà và hoàn trả một phần tiền sau khi trừ chi phí phát sinh. Khi đó, hai bên có thể cùng đến tổ chức hành nghề công chứng đã công chứng hợp đồng trước đó để lập văn bản thỏa thuận chấm dứt hoặc hủy bỏ giao dịch theo quy định.

Điểm quan trọng là không nên chỉ hủy miệng, viết giấy tay hoặc nhắn tin với nhau. Với hợp đồng đã công chứng, việc thỏa thuận kết thúc giao dịch cũng nên được lập thành văn bản công chứng để tránh sau này một bên thay đổi ý kiến.

Hủy hoặc đơn phương chấm dứt khi một bên vi phạm

Nếu chỉ một bên muốn hủy còn bên kia không đồng ý, sự việc sẽ phức tạp hơn. Người muốn hủy phải xem lại hợp đồng có điều khoản nào cho phép hủy không, bên kia có vi phạm nghĩa vụ nghiêm trọng không, và có đủ chứng cứ chứng minh thiệt hại hay không.

Bộ luật Dân sự 2015 quy định hợp đồng có thể chấm dứt theo thỏa thuận, bị hủy bỏ hoặc bị đơn phương chấm dứt thực hiện trong một số trường hợp. Với phạt vi phạm, pháp luật dân sự ghi nhận đây là khoản tiền do các bên thỏa thuận trong hợp đồng; tùy thỏa thuận, bên vi phạm có thể vừa chịu phạt vừa phải bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ.

Ví dụ thực tế: hợp đồng ghi rõ bên bán phải bàn giao nhà trong 30 ngày sau khi nhận đủ tiền, nếu quá hạn 15 ngày mà không bàn giao thì bên mua có quyền hủy hợp đồng và yêu cầu phạt vi phạm. Khi bên bán vi phạm đúng điều kiện này, bên mua có cơ sở mạnh hơn để yêu cầu xử lý theo hợp đồng.

Ngược lại, nếu hợp đồng không có điều khoản rõ, việc đơn phương hủy rất dễ dẫn đến tranh chấp.

Hợp đồng bị tuyên vô hiệu từ đầu

Một hướng xử lý khác là yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng công chứng vô hiệu. Đây không phải là “hủy theo ý muốn”, mà là trường hợp có căn cứ cho rằng giao dịch hoặc việc công chứng có vi phạm pháp luật.

Theo Luật Công chứng 2024, công chứng viên đã thực hiện công chứng, người yêu cầu công chứng, người làm chứng, người phiên dịch, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền có quyền đề nghị Tòa án tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu khi có căn cứ cho rằng việc công chứng có vi phạm pháp luật.

Một số tình huống có thể phát sinh tranh chấp vô hiệu gồm: người ký không có năng lực hành vi phù hợp, chữ ký bị giả mạo, bên bán che giấu tình trạng tranh chấp, tài sản không đủ điều kiện chuyển nhượng, giao dịch giả tạo hoặc có dấu hiệu bị lừa dối, cưỡng ép. Tuy nhiên, việc xác định vô hiệu cần hồ sơ, chứng cứ và phán quyết của cơ quan có thẩm quyền, không nên tự kết luận.

Thủ tục hủy công chứng mua bán nhà đất theo thỏa thuận

Nếu hai bên cùng đồng ý hủy hoặc chấm dứt giao dịch, người mua có thể hình dung quy trình cơ bản như sau:

Bước 1: Rà lại hợp đồng đã công chứng

Trước tiên, hãy đọc lại toàn bộ hợp đồng mua bán đã công chứng, đặc biệt là các điều khoản về thanh toán, bàn giao, phạt vi phạm, thuế phí, điều kiện hủy hợp đồng và phương thức giải quyết tranh chấp.

Nếu đã có đặt cọc trước đó, cần đọc cả hợp đồng đặt cọc. Nhiều tranh chấp không nằm ở hợp đồng mua bán, mà nằm ở thỏa thuận đặt cọc trước ngày công chứng.

Bước 2: Thống nhất bằng văn bản các nội dung cần xử lý

Hai bên nên thống nhất rõ:

• Có hủy toàn bộ giao dịch hay chỉ điều chỉnh một phần nghĩa vụ?

• Bên bán hoàn lại bao nhiêu tiền?

• Bên mua có chịu khoản phạt hoặc chi phí nào không?

  Xem thêm Hợp đồng mua bán nhà vô hiệu khi nào? 10 trường hợp người mua cần tránh

• Thuế, phí công chứng, phí hồ sơ, phí ngân hàng ai chịu?

• Nếu đã bàn giao nhà thì thời hạn hoàn trả nhà là khi nào?

• Nếu đã nộp hồ sơ sang tên thì ai đi rút hồ sơ hoặc làm việc với cơ quan đăng ký?

• Nếu đã nộp thuế, lệ phí thì xử lý thế nào?

Càng ghi rõ, càng giảm nguy cơ cãi nhau sau này.

Bước 3: Liên hệ tổ chức hành nghề công chứng

Thông thường, việc công chứng văn bản sửa đổi, bổ sung, chấm dứt hoặc hủy bỏ giao dịch đã công chứng được thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng đã công chứng hợp đồng ban đầu; nếu tổ chức đó đã chấm dứt hoạt động, chuyển đổi hoặc giải thể thì công chứng viên của tổ chức đang lưu trữ hồ sơ công chứng thực hiện.

Khi đi, các bên thường cần chuẩn bị:

• Bản chính hợp đồng mua bán nhà đất đã công chứng.

• Giấy tờ tùy thân của các bên.

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở nếu cần đối chiếu.

• Giấy tờ hôn nhân hoặc giấy tờ đại diện, ủy quyền nếu có.

• Dự thảo thỏa thuận hủy/chấm dứt nếu đã chuẩn bị trước.

• Chứng từ thanh toán, biên nhận, hồ sơ thuế, hồ sơ sang tên nếu giao dịch đã đi đến các bước sau công chứng.

Danh sách giấy tờ thực tế có thể thay đổi tùy hồ sơ, địa phương và yêu cầu của công chứng viên.

Bước 4: Ký văn bản hủy hoặc chấm dứt tại công chứng

Sau khi kiểm tra hồ sơ và ý chí tự nguyện của các bên, công chứng viên sẽ hướng dẫn lập văn bản phù hợp. Tên văn bản có thể là thỏa thuận chấm dứt hợp đồng, văn bản hủy bỏ giao dịch hoặc tên gọi khác tùy bản chất xử lý.

Người mua nên đọc kỹ từng dòng trước khi ký, đặc biệt là phần hoàn trả tiền, bàn giao giấy tờ, trách nhiệm thuế phí và cam kết không khiếu nại sau này.

Bước 5: Xử lý các thủ tục sau công chứng

Nếu mới ký công chứng nhưng chưa nộp hồ sơ sang tên, việc xử lý thường gọn hơn. Nếu đã nộp hồ sơ đăng ký biến động, đã nộp thuế hoặc đã được sang tên, hai bên cần làm việc thêm với chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai, cơ quan thuế hoặc đơn vị chuyên môn để được hướng dẫn đúng trường hợp.

Đặc biệt, nếu quyền sở hữu, quyền sử dụng đã được cập nhật sang tên người mua, việc “hủy” không chỉ dừng ở văn bản công chứng. Có thể cần thủ tục đăng ký lại, điều chỉnh biến động hoặc giao dịch chuyển trả theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Đơn phương chấm dứt hợp đồng mua bán nhà ở: Khi nào hợp lệ?

Đơn phương chấm dứt không giống với việc hai bên cùng vui vẻ hủy giao dịch. Đây là hành động một bên chủ động dừng thực hiện hợp đồng vì cho rằng bên kia vi phạm hoặc vì hợp đồng/pháp luật cho phép.

Người mua chỉ nên nghĩ đến hướng này khi có căn cứ rõ ràng, ví dụ:

• Hợp đồng ghi rõ điều kiện được hủy hoặc chấm dứt.

• Bên bán vi phạm nghĩa vụ nghiêm trọng.

• Bên bán không bàn giao nhà, không giao giấy tờ, không phối hợp sang tên.

• Tài sản có vấn đề pháp lý đã được cam kết là không có.

• Việc tiếp tục thực hiện hợp đồng làm mục đích mua nhà không còn đạt được.

Khi đơn phương chấm dứt, người mua nên lưu ý ba việc:

Thứ nhất, cần có thông báo bằng văn bản cho bên còn lại. Không nên chỉ gọi điện hoặc nhắn miệng.

Thứ hai, cần lưu chứng cứ: hợp đồng, phụ lục, tin nhắn, email, biên nhận tiền, biên bản làm việc, thông báo ngân hàng, hình ảnh bàn giao nhà, văn bản từ cơ quan nhà nước nếu có.

Thứ ba, cần chuẩn bị khả năng tranh chấp. Nếu bên kia không đồng ý, vụ việc có thể phải hòa giải, thương lượng thông qua luật sư hoặc khởi kiện tại Tòa án.

Xem thêm Sổ đỏ hộ gia đình là gì? Người mua cần kiểm tra ai có quyền ký bán

Với tranh chấp hợp đồng, thời hiệu khởi kiện theo Bộ luật Dân sự 2015 thường được xác định là 3 năm kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Tuy nhiên, nếu yêu cầu liên quan đến giao dịch dân sự vô hiệu thì thời hiệu có thể khác tùy căn cứ vô hiệu cụ thể, nên người mua cần hỏi luật sư trước khi nộp đơn.

Hậu quả pháp lý và đền bù khi hủy hợp đồng

Khi hủy hoặc chấm dứt hợp đồng công chứng mua bán nhà đất, vấn đề người mua quan tâm nhất thường là: có lấy lại được tiền không, có mất cọc không, ai chịu phí, ai bồi thường?

Không có một câu trả lời chung cho mọi trường hợp. Kết quả phụ thuộc vào hợp đồng, lỗi của từng bên, mức độ đã thực hiện giao dịch và chứng cứ thực tế.

Một số hậu quả thường gặp gồm:

• Hai bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

• Bên bán hoàn tiền cho bên mua.

• Bên mua trả lại nhà, đất, giấy tờ hoặc quyền quản lý tài sản nếu đã nhận bàn giao.

• Một bên phải chịu phạt vi phạm nếu hợp đồng có thỏa thuận.

• Một bên phải bồi thường thiệt hại nếu có lỗi và có thiệt hại thực tế.

• Chi phí công chứng, thuế, lệ phí, phí ngân hàng có thể do một bên chịu hoặc chia theo thỏa thuận.

• Nếu đã sang tên, việc xử lý có thể phát sinh thêm thủ tục đăng ký, điều chỉnh hoặc tranh chấp.

Ví dụ: bên mua đã thanh toán 90% giá trị nhà, nhưng bên bán không bàn giao nhà đúng hạn và cũng không cung cấp giấy tờ để sang tên. Nếu hợp đồng có điều khoản phạt chậm bàn giao, bên mua có thể yêu cầu hoàn tiền, phạt vi phạm và bồi thường nếu chứng minh được thiệt hại. Nhưng nếu bên mua tự ý bỏ giao dịch vì đổi ý, trong khi bên bán không vi phạm, bên mua có thể gặp rủi ro mất cọc hoặc phải bồi thường theo thỏa thuận.

Các bước thực hiện nếu không hủy được hợp đồng

Nếu bên kia không đồng ý ký hủy, không hợp tác hoặc đã bỏ đi khỏi nơi cư trú, người mua không nên tự ý xử lý bằng giấy tay hoặc giao dịch vòng ngoài. Hãy đi theo các bước an toàn hơn:

Bước 1: Tập hợp toàn bộ hồ sơ

Hồ sơ nên gồm hợp đồng đặt cọc, hợp đồng mua bán đã công chứng, giấy tờ nhà đất, biên nhận tiền, sao kê chuyển khoản, tin nhắn, email, ghi âm hợp pháp nếu có, biên bản bàn giao, văn bản từ ngân hàng hoặc cơ quan nhà nước.

Bước 2: Gửi thông báo chính thức

Người mua có thể gửi văn bản yêu cầu bên kia tiếp tục thực hiện hợp đồng, khắc phục vi phạm hoặc cùng làm thủ tục chấm dứt/hủy bỏ. Nên gửi bằng cách có bằng chứng giao nhận như chuyển phát bảo đảm, email xác nhận hoặc lập vi bằng trong trường hợp cần thiết.

Bước 3: Thương lượng hoặc hòa giải

Nếu còn khả năng nói chuyện, thương lượng thường tiết kiệm thời gian và chi phí hơn kiện tụng. Có thể mời luật sư, người làm chứng, đại diện gia đình hoặc bên thứ ba có chuyên môn cùng tham gia để lập biên bản rõ ràng.

Bước 4: Làm việc với luật sư trước khi khởi kiện

Tranh chấp sau công chứng có thể liên quan đến nhiều vấn đề: hợp đồng, đất đai, nhà ở, thuế, đăng ký biến động, ngân hàng, đặt cọc và bồi thường. Luật sư sẽ giúp xác định nên yêu cầu Tòa án hủy hợp đồng, tuyên hợp đồng vô hiệu, buộc tiếp tục thực hiện hợp đồng hay yêu cầu bồi thường.

Bước 5: Khởi kiện hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết

Nếu thương lượng không thành, người mua có thể phải khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền. Đây là bước cần chuẩn bị kỹ vì thời gian xử lý có thể kéo dài và kết quả phụ thuộc vào chứng cứ.

Những lỗi thường gặp

• Nghĩ rằng chưa sang tên sổ thì hợp đồng công chứng chưa có hiệu lực.

• Ký hợp đồng công chứng khi chưa kiểm tra quy hoạch, tranh chấp, thế chấp, hiện trạng nhà đất.

• Không đưa điều khoản “thoát hiểm” vào hợp đồng, nhất là trường hợp vay ngân hàng không được duyệt.

• Chỉ thỏa thuận hủy miệng, không lập văn bản công chứng.

• Không ghi rõ ai chịu thuế, phí, phạt vi phạm và chi phí phát sinh nếu giao dịch dừng lại.

• Thanh toán quá nhiều tiền trước khi hoàn tất điều kiện bàn giao, sang tên.

• Nhầm lẫn giữa hủy hợp đồng, chấm dứt hợp đồng, thanh lý hợp đồng và tuyên hợp đồng vô hiệu.

• Không lưu chứng cứ thanh toán và trao đổi với bên bán.

• Tự ý khóa nhà, giữ giấy tờ hoặc gây áp lực cho bên kia, làm tình huống pháp lý xấu hơn.

• Đợi quá lâu mới hỏi luật sư hoặc cơ quan chuyên môn.

  Xem thêm Có nên mua nhà công chứng vi bằng không? Hiểu đúng trước khi xuống tiền

Checklist dành cho người mua nhà

Trước khi ký công chứng:

• Kiểm tra bản gốc sổ đỏ/sổ hồng.

• Kiểm tra thông tin chủ sở hữu, tình trạng hôn nhân, đồng sở hữu.

• Kiểm tra nhà đất có tranh chấp, thế chấp, kê biên, quy hoạch hoặc hạn chế giao dịch không.

• Đọc kỹ điều khoản thanh toán, bàn giao, sang tên.

• Ghi rõ điều kiện hủy/chấm dứt hợp đồng.

• Ghi rõ phạt vi phạm, bồi thường, ai chịu thuế phí.

• Nếu vay ngân hàng, cần có điều khoản xử lý khi khoản vay không được duyệt hoặc giải ngân chậm.

• Không ký khi chưa hiểu rõ nội dung hợp đồng.

Sau khi đã công chứng nhưng muốn hủy:

• Xác định lý do muốn hủy là do thỏa thuận, do vi phạm hay do nghi ngờ hợp đồng vô hiệu.

• Trao đổi với bên còn lại bằng văn bản.

• Không hủy miệng.

• Liên hệ tổ chức công chứng đã công chứng hợp đồng.

• Kiểm tra tình trạng hồ sơ sang tên, thuế phí, bàn giao.

• Tham khảo luật sư nếu bên kia không hợp tác hoặc số tiền lớn.

• Không tự ý ký giấy tay mới nếu chưa hiểu hậu quả pháp lý.

Kết luận

Hủy hợp đồng công chứng mua bán nhà đất là việc có thể thực hiện trong một số trường hợp, nhưng không đơn giản như việc “đổi ý rồi dừng lại”. Khi hợp đồng đã công chứng, quyền và nghĩa vụ của các bên đã được xác lập ở mức rất đáng chú ý. Muốn hủy, chấm dứt hoặc yêu cầu Tòa án xử lý, người mua cần dựa vào thỏa thuận, căn cứ vi phạm hoặc căn cứ pháp lý rõ ràng.

Cách an toàn nhất là kiểm tra thật kỹ trước khi ký. Nếu đã lỡ ký và phát sinh sự cố, hãy ưu tiên thương lượng bằng văn bản, làm đúng thủ tục tại tổ chức công chứng và hỏi ý kiến luật sư khi có dấu hiệu tranh chấp.

La Bàn Nhà sẽ tiếp tục đồng hành cùng bạn trong các bước kiểm tra pháp lý, so sánh lựa chọn và chuẩn bị kỹ hơn trước khi xuống tiền mua nhà.

FAQ

Câu hỏi 1: Đã công chứng hợp đồng mua bán nhà đất rồi có hủy được không?

Trả lời: Có thể hủy hoặc chấm dứt nếu tất cả các bên cùng thỏa thuận và lập văn bản phù hợp tại tổ chức hành nghề công chứng. Nếu một bên không đồng ý, bên còn lại thường phải có căn cứ pháp lý rõ ràng và có thể phải yêu cầu Tòa án giải quyết.

Câu hỏi 2: Chưa sang tên sổ thì hợp đồng công chứng có hiệu lực chưa?

Trả lời: Với nhiều giao dịch mua bán nhà ở phải công chứng/chứng thực, thời điểm có hiệu lực là khi hoàn thành công chứng hoặc chứng thực. Sang tên là bước đăng ký biến động để cập nhật quyền trên Giấy chứng nhận, không nên hiểu rằng chưa sang tên thì hợp đồng vô giá trị.

Câu hỏi 3: Đã nộp thuế sang tên rồi có hủy giao dịch được không?

Trả lời: Có thể vẫn xử lý được tùy tình trạng hồ sơ, nhưng sẽ phức tạp hơn. Hai bên cần kiểm tra hồ sơ đã đến bước nào tại cơ quan thuế và văn phòng đăng ký đất đai, đồng thời hỏi công chứng viên hoặc luật sư để chọn cách xử lý phù hợp.

Câu hỏi 4: Một bên bỏ trốn hoặc không chịu ký hủy thì làm sao?

Trả lời: Khi một bên không hợp tác, bên còn lại thường không thể tự ý hủy công chứng theo thỏa thuận. Nên gửi thông báo bằng văn bản, lưu chứng cứ, tìm cách thương lượng hoặc khởi kiện/yêu cầu Tòa án giải quyết nếu có căn cứ.

Câu hỏi 5: Hủy hợp đồng công chứng có mất tiền đặt cọc không?

Trả lời: Việc có mất cọc hay không phụ thuộc vào hợp đồng đặt cọc, hợp đồng mua bán, lỗi của từng bên và thỏa thuận phạt vi phạm. Nếu bên mua tự ý bỏ giao dịch không có căn cứ, rủi ro mất cọc sẽ cao hơn.

Câu hỏi 6: Thời hiệu khởi kiện hủy hợp đồng là bao lâu?

Trả lời: Với tranh chấp hợp đồng, thời hiệu khởi kiện thường là 3 năm kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền lợi của mình bị xâm phạm. Nếu yêu cầu tuyên giao dịch vô hiệu, thời hiệu có thể khác tùy căn cứ vô hiệu cụ thể, nên cần hỏi luật sư trong từng trường hợp.